Θαλάσσιες Χελώνες

English/Ελληνικά

Στα εύκρατα και τροπικά νερά του παγκόσμιου ωκεανού κολυμπούν 7 είδη θαλασσίων χελωνών και 3 από αυτά συναντώνται στα νερά της Μεσογείου: το είδος Caretta caretta, η πράσινη χελώνα Chelonia mydas και η σπανιότερη δερματοχελώνα Dermochelys coriacea.
Οι θαλάσσιες χελώνες κατοικούν στις θάλασσες της γης περισσότερο από 120 εκατομμύρια χρόνια, ωστόσο κατά την περίοδο ύπαρξης του ανθρώπου και τα 7 είδη πλέον απειλούνται με εξαφάνιση σύμφωνα με την Διεθνή Ένωση για την Προστασία της Φύσης (IUCN) και προστατεύονται με τον Νόμο.

Οι θαλάσσιες χελώνες μοιράζονται ακόμα κάποια χαρακτηριστικά με τους μακρινούς συγγενείς τους στην ξηρά: διαθέτουν πνεύμονες, συνεπώς απαιτείται να αναδύονται στην επιφάνεια ανά τακτά χρονικά διαστήματα για να αναπνεύσουν και ο μόνος λόγος που θα βγουν στην ξηρά είναι για να γεννήσουν τα αυγά τους, αλλιώς είναι αποκλειστικά θαλάσσια ερπετά.

Ο Μάριος, μια αρσενική C.caretta, παίρνει μια αναπνοή πριν καταδυθεί ξανά.

Όπως όλα τα ερπετά, οι θαλάσσιες χελώνες είναι ψυχρόαιμα ζώα και η επιβίωσή τους εξαρτάται από την εξωτερική θερμοκρασία περιβάλλοντος.
Η Ελλάδα αποτελεί το σημαντικότερο τόπο φωλεοποίησης του είδους C.caretta, ενώ οι πράσινες χελώνες Ch.mydas φωλιάζουν κυρίως στις ακτές της νοτιο-ανατολικής Μεσογείου.

Στο νησί της Νάξου και στις Κυκλάδες, όπου δραστηριοποιείται ο σύλλογος “Προστασίας Άγριας Ζωής Νάξου”, το είδος C.caretta ζει, αναπαράγεται και φωλιάζει, και το είδος Ch.mydas έχει παρατηρηθεί σε όλα τα στάδια της ζωής του, από νεοσσό εώς ενήλικο, αλλά φωλιές δεν έχουν καταγραφεί ακόμα.
Όσον αφορά στις χελώνες C.caretta, έχουμε ταυτοποιήσει περισσότερα από 96 άτομα, από τα οποίες κάποιες επιστρέφουν κάθε καλοκαίρι στις ακτές τις Νάξου για αναζήτηση τροφής, αναπαραγωγή και φωλεοποίηση.
Γενικά, οι θαλάσσιες χελώνες θεωρούνται μεταναστευτικά είδη, αλλά παρατηρήσεις μας έχουν δείξει ότι ορισμένα άτομα δείχνουν να παραμένουν σε μια περιοχή καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου (διαβάστε την ιστορία της ΖΩΗΣ).

Οι χελώνες C.caretta είναι παμφάγες, ως νεοσσοί τρέφονται με πλαγκτονικούς οργανισμούς στη στήλη του νερού και όσο ενηλικιώνονται μετατρέπονται σε νηριτικά ζώα (περνούν περισσότερη ώρα στον πυθμένα της θάλασσας) όπου τρέφονται με μαλάκια, σπόγγους και εχινόδερμα.

Ο σύλλογός μας έχει ιδρύσει το Δίκτυο για την Προστασία της Θαλάσσιας Χελώνας στις Κυκλάδες με την υποστήριξη του ΑΡΧΕΛΩΝ και του Cyclades Preservation Fund (CPF). Πραγματοποιήσαμε ενημερώσεις σε λιμενικές αρχές, τοπικές επιχειρήσεις και ντόπιους των Κυκλάδων για βασικές πληροφορίες όσον αφορά στις θαλάσσιες χελώνες, διαδικασίες διάσωσης και σωστούς χειρισμούς μιας άρρωστης/τραυματισμένης θαλάσσιας χελώνας και πως να σταλεί ασφαλή και άμεσα στο σταθμό μας στο νησί της Νάξου. Ανάλογα την κλινική κατάσταση της χελώνας, διαθέτουμε τις εγκαταστάσεις να νοσηλεύσουμε 3 θαλάσσιες χελώνες ταυτόχρονα, ή εάν απαιτείται χειρουργική επέμβαση, την στέλνουμε στο Κέντρο Διάσωσης του ΑΡΧΕΛΩΝ.

Χτίζοντας το Δίκτυο για την Προστασία της Θαλάσσιας Χελώνας στις Κυκλάδες με εκπροσώπους του ΑΡΧΕΛΩΝ, του CPF, των Λιμενικών Αρχών, τοπικoύς επιχειρηματίες και αλιείς στην Πάρο.
Δύο χελώνες C.caretta νοσηλεύονται στο σταθμό του Συλλόγου Προστασίας Άγριας Ζωής Νάξου.

Εκτός αυτού, ο σύλλογός μας καταγράφει καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου θαλάσσιες χελώνες που εκθαλασσώνονται στις ακτές τις Νάξου, περιπολεί τις παραλίες για παράνομες δραστηριότητες που θα μπορούσαν να βλάψουν την θαλάσσια ζωή, πραγματοποιεί παρατηρήσεις στο πεδίο έχοντας δημιουργήσει μια βάση δεδομένων ταυτοποίησης χελωνών και εντοπίζει φωλιές κατά τους ανοιξιάτικους και καλοκαιρινούς μήνες, τις οποίες προστατεύει εώς την εκκόλαψη των νεοσσών.

Με βάση τα δεδομένα που προκύπτουν από τις εκβρασμένες θαλάσσιες χελώνες που εντοπίζουμε και αυτές που έχουμε περιθάλψει στο σταθμό μας, η μεγαλύτερη απειλή κατά των θαλασσίων χελωνών είναι τα αλιευτικά εργαλεία.
Πρώτον, μπορεί να μπλεχτούν σε αλιευτικά δίχτυα, σε δίχτυα-φαντάσματα (εγκαταλελειμμένα δίχτυα τα οποία συνεχίζουν να αποτελούν θανάσιμη απειλή για την θαλάσσια ζωή), μπορεί να καταπιούν αγκίστρια ή ακόμα και να θανατωθούν σκόπιμα. Δεύτερον, η καταστροφή των ενδιαιτημάτων τους και η όχληση από ανθρωπογενείς δραστηριότητες, όπως ανεύθυνη οδήγηση σκαφών (που οδηγεί σε σύγκρουση με χελώνες που βρίσκονται στην επιφάνεια της θάλασσας), ανεξέλεγκτη αγκυροβόληση (όπως σε λιβάδια Posidonia oceanica), η οδήγηση οχημάτων και παράκτια τουριστική ανάπτυξη που οδηγεί σε καταστροφή των διαθέσιμων παραλιών φωλεοποίησης των χελωνών. Τέλος, η θαλάσσια ρύπανση επηρεάζει αρνητικά τον κύκλο της ζωής των θαλασσίων χελωνών.

Χελώνα C.caretta βρέθηκε νεκρή μπλεγμένη σε μη-επιτηρήσιμο αλιευτικό δίχτυ στην περιοχή της Αγιασσού, νοτιο-δυτική Νάξος.
Χελώνα C.caretta χτυπημένη από προπέλα σκάφους. Το συμβάν συνέβη εντός του λιμανιού της Αγίας Άννας όπου τουρίστες που κολυμπούσαν εντόπισαν τη χελώνα. Το ερπετό πέθανε εντός μιας ώρας από την άφιξή του στο σταθμό μας.
Μια από τις πιο τρομακτικές καταγραφές νεκρής χελώνας στην παραλία της Λαγκούνας. Ένα κομμάτι τσιμέντου είχε δεθεί στο πίσω πτερύγιό της που προκάλεσε τον πνιγμό της, σημάδι απάνθρωπης, σαδιστικής θανάτωσης.
Οδός Παπαβασιλείου
Χώρα Νάξου, 84300
Ελλάδα